اگه در حال یادگیری زبان آلمانی هستی، احتمالاً تا الان با جملههایی روبهرو شدی که معنی ظاهریشون با چیزی که واقعاً میخوان بگن فرق داره. این جملهها همون ضربالمثلهایی هستن که آلمانیها برای توضیح دادن تجربههای زندگی، نصیحت کردن، شوخی کردن یا حتی انتقاد از رفتار دیگران ازشون استفاده میکنن.
یاد گرفتن ضربالمثل آلمانی فقط برای افزایش دایره لغات نیست. وقتی این جملهها رو بلد باشی، بهتر میتونی فیلمها و سریالهای آلمانی رو بفهمی، مکالمههای روزمره رو دنبال کنی و منظوری رو که طرف مقابل داره برسونه، راحتتر متوجه بشی.
برای مثال، ضربالمثل Übung macht den Meister به معنی «تمرین آدم رو استاد میکنه» هست. این جمله رو میشه وقتی به کسی میگیم برای یاد گرفتن یک مهارت باید تمرین کنه، به کار برد. یا عبارت Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm که ترجمه تحتاللفظی اون میشه «سیب دور از درخت نمیافته»، به این موضوع اشاره داره که بچهها معمولاً از نظر رفتار و ویژگیهای شخصیتی به پدر و مادرشون شباهت دارن.
در این مقاله، ۳۰ ضربالمثل معروف آلمانی رو همراه با معنی فارسی، ترجمه تحتاللفظی و مثالهای ساده بررسی میکنیم تا هم مفهوم هر جمله رو یاد بگیری و هم بدونی کجا میتونی ازش استفاده کنی.
مطالبی که در این محتوا خواهید خواند :
Toggle- ضربالمثل به آلمانی چه می شود؟
- ۳۰ ضربالمثل معروف آلمانی با معنی فارسی
- ۱. Übung macht den Meister
- ۲. Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm
- ۳. Aller Anfang ist schwer
- ۴. Morgenstund hat Gold im Mund
- ۵. Lügen haben kurze Beine
- ۶. Ohne Fleiß kein Preis
- ۷. Wo ein Wille ist, ist auch ein Weg
- ۸. Zeit ist Geld
- ۹. Kommt Zeit, kommt Rat
- ۱۰. Es ist nicht alles Gold, was glänzt
- ۱۱. Reden ist Silber, Schweigen ist Gold
- ۱۲. Hunde, die bellen, beißen nicht
- ۱۳. Viele Köche verderben den Brei
- ۱۴. Ein Unglück kommt selten allein
- ۱۵. Wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein
- ۱۶. Der frühe Vogel fängt den Wurm
- ۱۷. Kleinvieh macht auch Mist
- ۱۸. Wie man in den Wald hineinruft, so schallt es heraus
- ۱۹. Hochmut kommt vor dem Fall
- ۲۰. Wer zuletzt lacht, lacht am besten
- ۲۱. Eine Hand wäscht die andere
- ۲۲. Schlafende Hunde soll man nicht wecken
- ۲۳. Besser spät als nie
- ۲۴. Der Schein trügt
- ۲۵. Es ist noch kein Meister vom Himmel gefallen
- ۲۶. Aus Fehlern wird man klug
- ۲۷. Wer A sagt, muss auch B sagen
- ۲۸. Viele Wege führen nach Rom
- ۲۹. Wie gewonnen, so zerronnen
- ۳۰. Ende gut, alles gut
- جدول خلاصه ضربالمثلهای آلمانی و معادل فارسی
- ضربالمثلهای آلمانی درباره عشق و روابط انسانی
- ضربالمثلهای آلمانی درباره پول و زندگی روزمره
- چطور ضربالمثلهای آلمانی رو بهتر یاد بگیریم؟
- آیا یادگیری ضربالمثلهای آلمانی برای امتحان B1 مفیده؟
- جمعبندی
- سوالات متداول
ضربالمثل به آلمانی چه می شود؟
ضربالمثل در زبان آلمانی das Sprichwort گفته میشه. شکل جمع اون هم die Sprichwörter هست.
چند کلمه مرتبط با این موضوع رو ببین:
| واژه آلمانی | معنی فارسی |
|---|---|
| das Sprichwort | ضربالمثل |
| die Sprichwörter | ضربالمثلها |
| die Bedeutung | معنی، مفهوم |
| die Weisheit | خرد، حکمت |
| die Erfahrung | تجربه |
| die Redewendung | اصطلاح، عبارت رایج |
| der Ausdruck | عبارت، تعبیر |
| die Lebensweisheit | پند و حکمت زندگی |
یک نکته مهم اینه که Sprichwort و Redewendung دقیقاً یک معنی ندارن. ضربالمثل معمولاً یک جمله کامل با یک پیام عمومی یا پند مشخصه؛ اما اصطلاح میتونه فقط بخشی از جمله باشه و معنی اون هم لزوماً از تکتک کلمهها مشخص نمیشه.
مثلاً Übung macht den Meister یک ضربالمثل محسوب میشه، اما den Nagel auf den Kopf treffen یک اصطلاحه که یعنی «دقیقاً به نکته اصلی اشاره کردن».
۳۰ ضربالمثل معروف آلمانی با معنی فارسی
۱. Übung macht den Meister
معنی فارسی: کار نیکو کردن از پر کردن است.
ترجمه تحتاللفظی: تمرین، آدم رو استاد میکنه.
این ضربالمثل برای زمانی استفاده میشه که کسی میخواد مهارتی رو یاد بگیره، اما هنوز در اون خوب نیست. منظور اینه که هیچکس از همون اول حرفهای نیست و با تمرین مداوم میتونه پیشرفت کنه.
مثلاً اگه دوستت تازه یادگیری زبان آلمانی رو شروع کرده و از اشتباه کردن میترسه، میتونی بهش بگی:
Übung macht den Meister.
یعنی: «با تمرین بالاخره استاد میشی.»
این جمله برای یادگیری زبان، ورزش، موسیقی و تقریباً هر مهارت دیگهای کاربرد داره.
۲. Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm
معنی فارسی: پسر کو ندارد نشان از پدر؛ فرزند به خانوادهاش میره.
ترجمه تحتاللفظی: سیب دور از تنه درخت نمیافته.
وقتی یک بچه از نظر رفتار، علایق یا ویژگیهای شخصیتی به پدر یا مادرش شباهت داره، آلمانیها ممکنه از این ضربالمثل استفاده کنن.
مثلاً فرض کن پدر یک خانواده آشپز ماهریه و پسرش هم از بچگی به آشپزی علاقه داشته و حالا خودش سرآشپز شده. در چنین موقعیتی میشه گفت:
Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm.
یعنی: «پسر هم مثل پدرشه.»
این ضربالمثل همیشه هم درباره شباهت ظاهری نیست؛ بیشتر به شباهت در رفتار، عادتها و ویژگیهای شخصیتی اشاره میکنه.
۳. Aller Anfang ist schwer
معنی فارسی: شروع هر کاری سخته.
ترجمه تحتاللفظی: هر آغازی دشواره.
شروع کردن یک کار تازه معمولاً از ادامه دادن اون سختتره. ممکنه در روزهای اول یادگیری زبان، شروع یک شغل جدید یا زندگی در یک کشور دیگه، همهچیز پیچیده به نظر برسه. این ضربالمثل دقیقاً به همین شرایط اشاره میکنه.
مثال:
Ich weiß, Deutsch ist am Anfang schwierig. Aber aller Anfang ist schwer.
معنی: «میدونم آلمانی در ابتدا سخته، اما شروع هر کاری دشواره.»
این جمله رو میتونی برای توضیح دادن سختیهای اولیه یک مسیر یا دلگرم کردن کسی که تازه کاری رو شروع کرده، به کار ببری.
۴. Morgenstund hat Gold im Mund
معنی فارسی: سحرخیز باش تا کامروا شوی.
ترجمه تحتاللفظی: ساعتهای اول صبح طلا در دهان دارن.
این ضربالمثل به ارزش زود بیدار شدن و شروع زودهنگام کارها اشاره میکنه. البته منظورش این نیست که هرکسی دیرتر بیدار بشه حتماً موفق نمیشه؛ پیام اصلی اون اینه که استفاده درست از زمان میتونه به نتیجه بهتر منجر بشه.
مثال:
Ich stehe früh auf, denn Morgenstund hat Gold im Mund.
معنی: «من زود بیدار میشم، چون سحرخیزی ارزشمنده.»
اگه کسی صبح زود درس میخونه، ورزش میکنه یا کارهاش رو شروع میکنه، این ضربالمثل میتونه توصیف مناسبی برای عادتش باشه.
۵. Lügen haben kurze Beine
معنی فارسی: دروغگو کمحافظه است؛ دروغ بالاخره برملا میشه.
ترجمه تحتاللفظی: دروغها پاهای کوتاهی دارن.
تصویر این ضربالمثل سادهست: چیزی که پاهای کوتاهی داره نمیتونه خیلی دور بره. منظور هم اینه که دروغ معمولاً نمیتونه برای مدت طولانی پنهان بمونه و بالاخره حقیقت مشخص میشه.
مثال:
Du solltest ehrlich sein. Lügen haben kurze Beine.
معنی: «بهتره صادق باشی؛ دروغ بالاخره برملا میشه.»
این جمله رو بیشتر وقتی به کار میبرن که بخوان به کسی هشدار بدن دروغ گفتن راهحل خوبی برای فرار از یک مشکل نیست.
۶. Ohne Fleiß kein Preis
معنی فارسی: نابرده رنج، گنج میسر نمیشود.
ترجمه تحتاللفظی: بدون تلاش، جایزهای در کار نیست.
این ضربالمثل میگه برای رسیدن به نتیجه باید زحمت کشید. صرفاً آرزو کردن برای موفقیت کافی نیست و معمولاً باید زمان و انرژی مشخصی برای رسیدن به هدف صرف کرد.
مثال:
Wenn du die Prüfung bestehen willst, musst du lernen. Ohne Fleiß kein Preis.
معنی: «اگه میخوای امتحان رو قبول بشی، باید درس بخونی. نابرده رنج، گنج میسر نمیشه.»
این عبارت برای موقعیتهای تحصیلی، کاری و ورزشی مناسبه.
۷. Wo ein Wille ist, ist auch ein Weg
معنی فارسی: خواستن توانستن است.
ترجمه تحتاللفظی: هر جا ارادهای باشه، راهی هم هست.
منظور اینه که وقتی کسی واقعاً برای رسیدن به هدفش مصممه، معمولاً تلاش میکنه راهحلی برای مشکلات پیدا کنه. این ضربالمثل روی اراده و پیدا کردن راهحل تأکید داره، نه اینکه همه مشکلات بدون توجه به شرایط حتماً حل میشن.
مثال:
Du möchtest in Deutschland studieren? Wo ein Wille ist, ist auch ein Weg.
معنی: «میخوای در آلمان تحصیل کنی؟ خواستن توانستنه.»
۸. Zeit ist Geld
معنی فارسی: وقت طلاست.
ترجمه تحتاللفظی: زمان، پوله.
این عبارت در آلمانی هم مثل فارسی برای تأکید بر ارزش زمان استفاده میشه. وقتی میخوای بگی نباید وقت رو بیدلیل تلف کرد یا انجام یک کار بهموقع اهمیت زیادی داره، میتونی ازش کمک بگیری.
مثال:
Wir müssen uns beeilen. Zeit ist Geld.
معنی: «باید عجله کنیم؛ وقت طلاست.»
این عبارت در محیط کاری و موقعیتهایی که زمانبندی اهمیت زیادی داره، کاربرد زیادی داره.
۹. Kommt Zeit, kommt Rat
معنی فارسی: گذر زمان راهحل رو روشن میکنه؛ هر چیزی وقت خودش رو داره.
ترجمه تحتاللفظی: زمان که بیاد، راهحل هم میاد.
گاهی با مشکلی روبهرو میشیم که نمیدونیم چطور باید حلش کنیم. این ضربالمثل یادآوری میکنه که ممکنه با گذشت زمان، اطلاعات بیشتر یا تجربه تازه، راهحل مناسب پیدا بشه.
مثال:
Mach dir nicht zu viele Sorgen. Kommt Zeit, kommt Rat.
معنی: «اینقدر نگران نباش؛ با گذشت زمان راهحل پیدا میشه.»
این جمله برای موقعیتهایی مناسبه که تصمیم فوری ضروری نیست و کمی صبر کردن میتونه به روشنتر شدن شرایط کمک کنه.
۱۰. Es ist nicht alles Gold, was glänzt
معنی فارسی: هر گردی گردو نیست؛ هر چیزی که میدرخشه طلا نیست.
ترجمه تحتاللفظی: هر چیزی که میدرخشه، طلا نیست.
این ضربالمثل درباره تفاوت ظاهر و واقعیته. ممکنه یک پیشنهاد کاری، یک محصول یا حتی یک موقعیت زندگی در نگاه اول فوقالعاده به نظر برسه، اما وقتی بیشتر بررسیش میکنی، متوجه ایرادهاش بشی.
مثال:
Der Job klingt gut, aber es ist nicht alles Gold, was glänzt.
معنی: «این شغل خوب به نظر میرسه، اما هر چیزی که در ظاهر جذابه، واقعاً هم خوب نیست.»
پیام اصلی اینه که قبل از قضاوت کردن، بهتره شرایط رو دقیقتر بررسی کنیم.
۱۱. Reden ist Silber, Schweigen ist Gold
معنی فارسی: کم گوی و گزیده گوی؛ گاهی سکوت بهتر از حرف زدنه.
ترجمه تحتاللفظی: حرف زدن نقره است و سکوت طلا.
این ضربالمثل میگه همیشه لازم نیست درباره هر موضوعی نظر بدیم. گاهی سکوت کردن، گوش دادن به دیگران یا نگفتن یک حرف نسنجیده، انتخاب بهتریه.
مثال:
Du musst nicht auf alles antworten. Reden ist Silber, Schweigen ist Gold.
معنی: «لازم نیست به همهچیز جواب بدی؛ گاهی سکوت بهتره.»
البته منظور این نیست که همیشه باید سکوت کنیم؛ در بعضی موقعیتها حرف زدن و دفاع از حق خودمون ضروریه.
۱۲. Hunde, die bellen, beißen nicht
معنی فارسی: سگی که پارس میکنه، معمولاً گاز نمیگیره.
ترجمه تحتاللفظی: سگهایی که پارس میکنن، گاز نمیگیرن.
این ضربالمثل معمولاً درباره افرادی استفاده میشه که زیاد تهدید میکنن، داد میزنن یا از عصبانیت حرفهای تند میزنن، اما اغلب به تهدیدهاشون عمل نمیکنن.
مثال:
Hab keine Angst vor ihm. Hunde, die bellen, beißen nicht.
معنی: «ازش نترس؛ آدمهایی که زیاد تهدید میکنن، همیشه به حرفشون عمل نمیکنن.»
این عبارت یک برداشت کلیه و نباید اون رو تضمینی برای بیخطر بودن یک فرد تهدیدکننده در نظر گرفت.
۱۳. Viele Köche verderben den Brei
معنی فارسی: آشپز که دوتا شد، آش یا شور میشه یا بینمک.
ترجمه تحتاللفظی: آشپزهای زیاد، غذا رو خراب میکنن.
وقتی افراد زیادی بدون هماهنگی در یک کار دخالت میکنن، ممکنه نتیجه نهایی خراب بشه. این ضربالمثل به اهمیت هماهنگی و مشخص بودن مسئولیتها اشاره داره.
مثال:
Jeder gibt einen anderen Rat. Viele Köche verderben den Brei.
معنی: «هرکسی یک توصیه متفاوت میکنه؛ وقتی افراد زیادی دخالت کنن، ممکنه کار خراب بشه.»
این ضربالمثل برای پروژههای گروهی، تصمیمگیریهای مشترک و کارهایی که مسئولیت مشخصی ندارن، مناسبه.
۱۴. Ein Unglück kommt selten allein
معنی فارسی: بدبیاری که بیاد، پشت سر هم میاد.
ترجمه تحتاللفظی: یک اتفاق ناگوار بهندرت تنها میاد.
این جمله زمانی استفاده میشه که چند مشکل پشت سر هم پیش میان. مثلاً ماشین خراب میشه، بعد قطار رو از دست میدی و در نهایت هم به قرار ملاقاتت دیر میرسی.
مثال:
Erst ist mein Auto kaputtgegangen, dann habe ich den Zug verpasst. Ein Unglück kommt selten allein.
معنی: «اول ماشینم خراب شد، بعد هم قطار رو از دست دادم. انگار بدبیاریها پشت سر هم میان.»
این ضربالمثل بیشتر برای توصیف یک موقعیت ناخوشایند به کار میره و لزوماً به این معنی نیست که مشکلات همیشه زنجیرهای اتفاق میافتن.
۱۵. Wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein
معنی فارسی: چاهکن همیشه ته چاهه.
ترجمه تحتاللفظی: کسی که برای دیگران چاله میکنه، خودش توی اون میافته.
این ضربالمثل درباره افرادیه که سعی میکنن به دیگران آسیب بزنن، براشون دردسر درست کنن یا با نقشههای نادرست به سود خودشون برسن. چنین رفتاری ممکنه در نهایت به ضرر خود اونها تموم بشه.
مثال:
Er wollte seinen Kollegen schaden, aber am Ende verlor er selbst seinen Job. Wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein.
معنی: «میخواست به همکارش آسیب بزنه، اما در نهایت خودش کارش رو از دست داد. چاهکن همیشه ته چاهه.»
۱۶. Der frühe Vogel fängt den Wurm
معنی فارسی: سحرخیز باش تا کامروا شوی.
ترجمه تحتاللفظی: پرندهای که زودتر بیدار میشه، کرم رو میگیره.
این عبارت به کسی اشاره میکنه که زودتر از بقیه دستبهکار میشه و از فرصتها استفاده میکنه. در مقایسه با ضربالمثل Morgenstund hat Gold im Mund، این جمله بیشتر روی پیشقدم شدن و استفاده از فرصت تأکید داره.
مثال:
Wir sollten früh losfahren. Der frühe Vogel fängt den Wurm.
معنی: «بهتره زود راه بیفتیم؛ کسی که زودتر اقدام میکنه، فرصت بهتری به دست میاره.»
۱۷. Kleinvieh macht auch Mist
معنی فارسی: قطرهقطره جمع گردد، وانگهی دریا شود.
ترجمه تحتاللفظی: حیوانات کوچک هم کود تولید میکنن.
این ضربالمثل ممکنه در ترجمه ظاهری عجیب به نظر برسه، اما منظورش اینه که چیزهای کوچیک هم وقتی روی هم جمع میشن، نتیجه قابلتوجهی ایجاد میکنن.
مثلاً پسانداز کردن مقدار کمی پول در هر ماه، شاید در ابتدا بیاهمیت به نظر برسه، اما در طول زمان میتونه به مبلغ قابلتوجهی تبدیل بشه.
مثال:
Ich spare jeden Monat ein bisschen Geld. Kleinvieh macht auch Mist.
معنی: «هر ماه کمی پول پسانداز میکنم؛ همین مقدارهای کوچک هم در نهایت جمع میشن.»
۱۸. Wie man in den Wald hineinruft, so schallt es heraus
معنی فارسی: از هر دست بدی، از همون دست میگیری.
ترجمه تحتاللفظی: هر طور در جنگل صدا بزنی، همونطور صدا برمیگرده.
این ضربالمثل به این موضوع اشاره داره که رفتار ما با دیگران روی نوع برخورد اونها با ما تأثیر میذاره. اگر با احترام صحبت کنیم، احتمال بیشتری وجود داره که دیگران هم با احترام جواب بدن؛ البته این موضوع در همه شرایط تضمینشده نیست.
مثال:
Wenn du freundlich mit deinen Kollegen sprichst, werden sie oft auch freundlich zu dir sein. Wie man in den Wald hineinruft, so schallt es heraus.
معنی: «اگه با همکارات دوستانه صحبت کنی، معمولاً اونها هم دوستانه برخورد میکنن. از هر دست بدی، از همون دست میگیری.»
۱۹. Hochmut kommt vor dem Fall
معنی فارسی: غرور، مقدمه سقوطه.
ترجمه تحتاللفظی: تکبر قبل از سقوط میاد.
این ضربالمثل درباره افرادیه که بهخاطر موفقیتهای خودشون مغرور میشن و فکر میکنن دیگه هیچوقت شکست نمیخورن. چنین طرز فکری ممکنه باعث بشه اشتباهاتشون رو نبینن و در نهایت موقعیتشون رو از دست بدن.
مثال:
Er dachte, er sei besser als alle anderen, und machte viele Fehler. Hochmut kommt vor dem Fall.
معنی: «فکر میکرد از همه بهتره و اشتباههای زیادی کرد. غرور میتونه مقدمه سقوط باشه.»
۲۰. Wer zuletzt lacht, lacht am besten
معنی فارسی: خنده در آخر، خنده بهتره؛ نتیجه نهایی مهمه.
ترجمه تحتاللفظی: کسی که در آخر میخنده، بهتر از همه میخنده.
گاهی افراد در ابتدای یک رقابت موفق به نظر میرسن یا دیگران رو دست میاندازن، اما نتیجه نهایی چیز دیگهای میشه. این ضربالمثل میگه بهتره قبل از پایان ماجرا درباره برنده یا بازنده بودن افراد قضاوت نکنیم.
مثال:
Alle haben über ihn gelacht, aber am Ende hat er die Prüfung bestanden. Wer zuletzt lacht, lacht am besten.
معنی: «همه بهش خندیدن، اما در نهایت امتحان رو قبول شد. کسی که در پایان موفق میشه، بهتر میخنده.»
۲۱. Eine Hand wäscht die andere
معنی فارسی: یک دست، دست دیگر رو میشوره؛ کمک متقابل.
ترجمه تحتاللفظی: یک دست، دست دیگر رو میشوره.
این عبارت وقتی استفاده میشه که دو نفر به هم کمک میکنن یا هرکدوم کاری انجام میدن که به نفع طرف مقابله. گاهی هم به همکاریای اشاره داره که در اون هر دو طرف انتظار دارن کمکی دریافت کنن.
مثال:
Ich helfe dir beim Umzug und du hilfst mir beim Streichen. Eine Hand wäscht die andere.
معنی: «من برای اسبابکشی بهت کمک میکنم و تو هم در رنگ کردن خونه کمکم میکنی؛ کمک متقابل داریم.»
بسته به موقعیت، این عبارت میتونه مثبت باشه یا به رابطهای مبتنی بر بدهبستان اشاره کنه.
۲۲. Schlafende Hunde soll man nicht wecken
معنی فارسی: سر بیدرد رو دستمال نمیبندن.
ترجمه تحتاللفظی: نباید سگهای خوابیده رو بیدار کرد.
منظور اینه که بهتره موضوعی رو که فعلاً دردسر یا مشکلی ایجاد نکرده، بیدلیل دوباره مطرح نکنیم؛ مخصوصاً وقتی مطرح کردنش ممکنه اختلافی قدیمی رو زنده کنه.
مثال:
Die alte Diskussion ist längst vorbei. Schlafende Hunde soll man nicht wecken.
معنی: «اون بحث قدیمی مدتهاست تموم شده؛ بهتره دوباره موضوع رو پیش نکشیم.»
البته این ضربالمثل به معنی نادیده گرفتن مشکلات جدی نیست. اگر مسئلهای نیاز به رسیدگی داشته باشه، سکوت کردن همیشه بهترین انتخاب نیست.
۲۳. Besser spät als nie
معنی فارسی: دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدنه.
ترجمه تحتاللفظی: دیر بهتر از هرگز است.
وقتی کاری با تأخیر انجام میشه، اما در نهایت انجام میگیره، میتونیم از این عبارت استفاده کنیم. این جمله برای موقعیتهایی مناسبه که دیر شروع کردن یا دیر رسیدن بهتر از انجام ندادن کامل کاره.
مثال:
Du hast endlich mit dem Deutschlernen angefangen? Besser spät als nie!
معنی: «بالاخره یادگیری آلمانی رو شروع کردی؟ دیر شروع کردن بهتر از شروع نکردنه!»
این عبارت در مکالمههای روزمره خیلی قابلاستفادهست؛ مثلاً وقتی کسی بعد از مدتها به قولش عمل میکنه.
۲۴. Der Schein trügt
معنی فارسی: ظاهر میتونه فریبنده باشه.
ترجمه تحتاللفظی: ظاهر فریب میده.
این عبارت به ما یادآوری میکنه که نباید فقط براساس ظاهر یک فرد، شیء یا موقعیت قضاوت کنیم. چیزی که از بیرون ساده، بینقص یا حتی خطرناک به نظر میرسه، ممکنه در واقعیت متفاوت باشه.
مثال:
Das Haus sieht klein aus, aber innen ist es sehr geräumig. Der Schein trügt.
معنی: «خونه از بیرون کوچیک به نظر میرسه، اما داخلش خیلی جاداره. ظاهر میتونه فریبنده باشه.»
تفاوت این عبارت با Es ist nicht alles Gold, was glänzt اینه که Der Schein trügt بهطور کلی درباره گمراهکننده بودن ظاهر صحبت میکنه، اما ضربالمثل دوم بیشتر هشدار میده که هر چیز جذابی الزاماً ارزشمند نیست.
۲۵. Es ist noch kein Meister vom Himmel gefallen
معنی فارسی: هیچکس از روز اول استاد نبوده.
ترجمه تحتاللفظی: هنوز هیچ استادی از آسمون نیفتاده.
این ضربالمثل میگه مهارت و تخصص بهمرور و با تمرین به دست میان. بنابراین، اشتباه کردن در مراحل اولیه یادگیری چیز عجیبی نیست.
مثال:
Mach dir keine Sorgen wegen deiner Fehler. Es ist noch kein Meister vom Himmel gefallen.
معنی: «بهخاطر اشتباههات نگران نباش؛ هیچکس از روز اول استاد نبوده.»
این عبارت برای زبانآموزها خیلی مناسبه، بهخصوص وقتی از صحبت کردن به آلمانی میترسن چون فکر میکنن باید از همون ابتدا بدون اشتباه حرف بزنن.
۲۶. Aus Fehlern wird man klug
معنی فارسی: آدم از اشتباهاتش درس میگیره.
ترجمه تحتاللفظی: آدم از اشتباهها خردمند میشه.
این عبارت میگه اشتباه کردن میتونه فرصتی برای یادگیری باشه؛ به شرطی که علت اشتباه رو بفهمیم و سعی کنیم دوباره اون رو تکرار نکنیم.
مثال:
Ich habe die falsche Entscheidung getroffen, aber aus Fehlern wird man klug.
معنی: «تصمیم اشتباهی گرفتم، اما آدم از اشتباهاتش درس میگیره.»
برای یادگیری زبان هم همین موضوع صدق میکنه. وقتی یک کلمه رو اشتباه به کار میبری و شکل درستش رو یاد میگیری، احتمالاً دفعه بعد بهتر ازش استفاده میکنی.
۲۷. Wer A sagt, muss auch B sagen
معنی فارسی: کسی که کاری رو شروع میکنه، باید تا آخرش هم بره.
ترجمه تحتاللفظی: کسی که حرف A رو میزنه، باید حرف B رو هم بزنه.
این ضربالمثل به ادامه دادن کاری اشاره داره که شروعش کردی. وقتی تصمیمی میگیری و قدم اول رو برمیداری، باید مسئولیت ادامه مسیر و پیامدهای اون رو هم بپذیری.
مثال:
Du hast das Projekt begonnen, jetzt musst du es auch beenden. Wer A sagt, muss auch B sagen.
معنی: «پروژه رو شروع کردی، حالا باید تمومش هم بکنی. کسی که کاری رو شروع میکنه، باید ادامهاش رو هم بپذیره.»
این جمله بیشتر درباره مسئولیتپذیریه و لزوماً به این معنی نیست که باید هر کاری رو حتی در صورت اشتباه بودن تصمیم اولیه ادامه بدیم.
۲۸. Viele Wege führen nach Rom
معنی فارسی: برای رسیدن به یک هدف، راههای مختلفی وجود داره.
ترجمه تحتاللفظی: راههای زیادی به رم میرسن.
این ضربالمثل میگه برای رسیدن به یک نتیجه، همیشه فقط یک روش وجود نداره. ممکنه دو نفر با روشهای کاملاً متفاوت به یک هدف مشترک برسن و هر دو هم موفق بشن.
مثال:
Du lernst lieber mit Videos und ich lieber mit Büchern. Viele Wege führen nach Rom.
معنی: «تو ترجیح میدی با ویدئو یاد بگیری و من با کتاب؛ برای رسیدن به هدف راههای مختلفی وجود داره.»
این عبارت وقتی مفیده که بخوای به تفاوت روشها احترام بذاری و بگی لازم نیست همه دقیقاً یک مسیر رو دنبال کنن.
۲۹. Wie gewonnen, so zerronnen
معنی فارسی: بادآورده را باد میبرد.
ترجمه تحتاللفظی: همونطور که به دست اومد، از دست هم رفت.
این ضربالمثل بیشتر درباره پول، ثروت یا چیزی استفاده میشه که خیلی سریع و بدون زحمت به دست میاد و به همون سرعت هم از بین میره.
مثال:
Er hat viel Geld im Lotto gewonnen, aber alles schnell ausgegeben. Wie gewonnen, so zerronnen.
معنی: «پول زیادی در قرعهکشی برنده شد، اما خیلی زود همهاش رو خرج کرد؛ بادآورده رو باد میبره.»
پیام این جمله اینه که به دست آوردن چیزی بهتنهایی کافی نیست؛ حفظ کردن و درست استفاده کردن از اون هم اهمیت داره.
۳۰. Ende gut, alles gut
معنی فارسی: پایان خوش، همهچیز رو خوب میکنه.
ترجمه تحتاللفظی: پایان خوب، همهچیز خوب.
این عبارت وقتی استفاده میشه که یک ماجرا با وجود مشکلات و دردسرهای اولیه، در نهایت به نتیجه خوبی میرسه.
مثال:
Wir hatten viele Probleme bei der Reise, aber wir sind gut angekommen. Ende gut, alles gut.
معنی: «در سفر مشکلات زیادی داشتیم، اما سالم به مقصد رسیدیم. پایان خوش، همهچیز رو خوب میکنه.»
این جمله برای جمعبندی موقعیتهایی مناسبه که در نهایت نتیجه مطلوب به دست اومده؛ هرچند به این معنی نیست که مشکلات مسیر اهمیت نداشتن.
جدول خلاصه ضربالمثلهای آلمانی و معادل فارسی
اگه میخوای این ضربالمثلها رو سریع مرور کنی، جدول زیر بهت کمک میکنه معنی هرکدوم رو به خاطر بسپری.
| ضربالمثل آلمانی | معنی فارسی |
|---|---|
| Übung macht den Meister | کار نیکو کردن از پر کردن است |
| Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm | فرزند به خانوادهاش میره |
| Aller Anfang ist schwer | شروع هر کاری سخته |
| Morgenstund hat Gold im Mund | سحرخیز باش تا کامروا شوی |
| Lügen haben kurze Beine | دروغ بالاخره برملا میشه |
| Ohne Fleiß kein Preis | نابرده رنج، گنج میسر نمیشود |
| Wo ein Wille ist, ist auch ein Weg | خواستن توانستن است |
| Zeit ist Geld | وقت طلاست |
| Kommt Zeit, kommt Rat | با گذشت زمان راهحل پیدا میشه |
| Es ist nicht alles Gold, was glänzt | هر گردی گردو نیست |
| Reden ist Silber, Schweigen ist Gold | گاهی سکوت بهتر از حرف زدنه |
| Hunde, die bellen, beißen nicht | کسی که زیاد تهدید میکنه، همیشه عمل نمیکنه |
| Viele Köche verderben den Brei | آشپز که دوتا شد، آش یا شور میشه یا بینمک |
| Ein Unglück kommt selten allein | بدبیاریها گاهی پشت سر هم میان |
| Wer anderen eine Grube gräbt, fällt selbst hinein | چاهکن همیشه ته چاهه |
| Der frühe Vogel fängt den Wurm | کسی که زودتر اقدام میکنه، فرصت بهتری داره |
| Kleinvieh macht auch Mist | قطرهقطره جمع گردد، وانگهی دریا شود |
| Wie man in den Wald hineinruft, so schallt es heraus | از هر دست بدی، از همون دست میگیری |
| Hochmut kommt vor dem Fall | غرور مقدمه سقوطه |
| Wer zuletzt lacht, lacht am besten | نتیجه نهایی مهمه |
| Eine Hand wäscht die andere | کمک متقابل |
| Schlafende Hunde soll man nicht wecken | سر بیدرد رو دستمال نمیبندن |
| Besser spät als nie | دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدنه |
| Der Schein trügt | ظاهر میتونه فریبنده باشه |
| Es ist noch kein Meister vom Himmel gefallen | هیچکس از روز اول استاد نبوده |
| Aus Fehlern wird man klug | آدم از اشتباهاتش درس میگیره |
| Wer A sagt, muss auch B sagen | کسی که کاری رو شروع میکنه، باید مسئولیتش رو بپذیره |
| Viele Wege führen nach Rom | برای رسیدن به هدف، راههای مختلفی وجود داره |
| Wie gewonnen, so zerronnen | بادآورده را باد میبرد |
| Ende gut, alles gut | پایان خوش، همهچیز رو خوب میکنه |
ضربالمثلهای آلمانی درباره عشق و روابط انسانی
علاوه بر ضربالمثلهای مربوط به کار، زمان و موفقیت، بعضی از جملههای رایج آلمانی درباره رفتار انسانها و روابطشون هم هستن. برای این موضوعها میتونی از چند عبارت زیر استفاده کنی.
Liebe geht durch den Magen
معنی فارسی: راه قلب از شکم میگذره.
ترجمه تحتاللفظی: عشق از معده عبور میکنه.
این عبارت معمولاً به شوخی یا با لحنی دوستانه درباره تأثیر غذا و آشپزی در جلب محبت دیگران استفاده میشه. مثلاً وقتی کسی برای شریک عاطفی یا خانوادهاش غذای خوشمزهای درست میکنه، ممکنه این جمله رو بشنوه.
Gleich und gleich gesellt sich gern
معنی فارسی: کبوتر با کبوتر، باز با باز.
ترجمه تحتاللفظی: آدمهای شبیه به هم دوست دارن کنار هم باشن.
این ضربالمثل به این موضوع اشاره میکنه که افراد با علایق، ارزشها یا ویژگیهای مشترک، اغلب راحتتر با هم ارتباط برقرار میکنن.
Alte Liebe rostet nicht
معنی فارسی: عشق قدیمی زنگ نمیزنه؛ بعضی عشقها با گذشت زمان از بین نمیرن.
ترجمه تحتاللفظی: عشق قدیمی زنگ نمیزنه.
این جمله درباره احساسی استفاده میشه که حتی بعد از گذشت سالها هنوز باقی مونده. معمولاً وقتی دو نفر پس از مدت طولانی دوباره همدیگه رو میبینن یا خاطرات یک رابطه قدیمی زنده میشه، کاربرد داره.
ضربالمثلهای آلمانی درباره پول و زندگی روزمره
برای صحبت درباره پول، خرید و مدیریت هزینهها هم چند عبارت معروف وجود داره که دونستنشون در مکالمههای روزمره مفیده.
Geld allein macht nicht glücklich
معنی فارسی: پول بهتنهایی خوشبختی نمیاره.
این جمله به این معناست که پول میتونه زندگی رو راحتتر کنه، اما برای خوشبخت بودن، عوامل دیگهای مثل سلامتی، روابط خوب و رضایت از زندگی هم اهمیت دارن.
مثال:
Geld allein macht nicht glücklich. Gesundheit und gute Freunde sind auch wichtig.
معنی: «پول بهتنهایی خوشبختی نمیاره. سلامتی و دوستان خوب هم مهم هستن.»
Sparen ist verdienen
معنی فارسی: پسانداز کردن هم نوعی درآمد به حساب میاد.
این عبارت بیشتر روی ارزش مدیریت هزینهها تأکید داره. وقتی از خرید غیرضروری صرفنظر میکنی یا بخشی از درآمدت رو کنار میذاری، در واقع به حفظ پولت کمک میکنی.
Not macht erfinderisch
معنی فارسی: احتیاج، مادر اختراعه.
ترجمه تحتاللفظی: نیاز، آدم رو مبتکر میکنه.
این جمله زمانی به کار میره که فرد در شرایط دشوار قرار میگیره و مجبور میشه برای حل مشکلش راه تازهای پیدا کنه.
مثال:
Wir hatten keine Werkzeuge, also haben wir eine andere Lösung gefunden. Not macht erfinderisch.
معنی: «ابزار نداشتیم، برای همین راهحل دیگهای پیدا کردیم. احتیاج باعث خلاقیت میشه.»
چطور ضربالمثلهای آلمانی رو بهتر یاد بگیریم؟
حفظ کردن تعداد زیادی ضربالمثل در یک روز، احتمالاً باعث میشه خیلی از اونها رو بعد از چند روز فراموش کنی. بهتره بهجای حفظ کردن فهرستهای طولانی، هر ضربالمثل رو در یک موقعیت واقعی یاد بگیری.
۱. هر روز سه ضربالمثل انتخاب کن.
برای شروع، جملههای سادهتر مثل Aller Anfang ist schwer، Zeit ist Geld و Übung macht den Meister انتخابهای خوبی هستن. اول معنیشون رو بفهم، بعد سعی کن بدون نگاه کردن به ترجمه فارسی، مفهومشون رو توضیح بدی.
۲. برای هر ضربالمثل یک مثال شخصی بساز.
اگر جمله Besser spät als nie رو یاد گرفتی، یک موقعیت واقعی از زندگی خودت پیدا کن که در اون کاری رو دیر انجام دادی، اما بالاخره به پایان رسوندی. وقتی یک عبارت به تجربه شخصی وصل بشه، راحتتر در ذهنت میمونه.
۳. به ترجمه کلمهبهکلمه اکتفا نکن.
برای مثال، معنی ظاهری Der frühe Vogel fängt den Wurm اینه که پرنده زودبیدار کرم رو میگیره. اما اگر فقط همین ترجمه رو حفظ کنی، شاید متوجه نشی چرا یک آلمانی این جمله رو درباره شروع زودهنگام کارها به کار میبره. همیشه معنی واقعی و موقعیت استفاده از عبارت رو هم یاد بگیر.
۴. ضربالمثلها رو در جمله به کار ببر.
بهجای اینکه فقط بنویسی Ohne Fleiß kein Preis یعنی «نابرده رنج، گنج میسر نمیشود»، یک جمله کامل باهاش بساز:
Ich lerne jeden Tag Deutsch, denn ohne Fleiß kein Preis.
یعنی: «هر روز آلمانی یاد میگیرم، چون نابرده رنج، گنج میسر نمیشه.»
۵. فیلمها و مکالمههای آلمانی رو با دقت گوش بده.
اگر در فیلم یا پادکستی یک ضربالمثل شنیدی، به موقعیتی که گوینده در اون از عبارت استفاده کرده توجه کن. ممکنه همون جمله در یک موقعیت دوستانه حالت شوخی داشته باشه و در موقعیتی دیگه جدیتر به نظر برسه.
۶. عبارتهای مشابه رو کنار هم یاد بگیر.
برای نمونه، Morgenstund hat Gold im Mund و Der frühe Vogel fängt den Wurm هر دو درباره مزیت زود شروع کردن هستن، اما تصویر و تأکیدشون کمی متفاوته. مقایسه کردن جملههای مشابه بهت کمک میکنه تفاوتهای ظریف اونها رو بهتر بفهمی.
آیا یادگیری ضربالمثلهای آلمانی برای امتحان B1 مفیده؟
بله، آشنایی با ضربالمثلها میتونه در درک مطلب، شنیدن و گسترش دایره لغات بهت کمک کنه. در سطح B1، بهتره اول عبارتهایی رو یاد بگیری که معنی سادهتری دارن و میتونی در مکالمههای روزمره ازشون استفاده کنی.
برای شروع، این پنج مورد رو در اولویت قرار بده:
- Aller Anfang ist schwer. — شروع هر کاری سخته.
- Übung macht den Meister. — کار نیکو کردن از پر کردن است.
- Zeit ist Geld. — وقت طلاست.
- Besser spät als nie. — دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدنه.
- Aus Fehlern wird man klug. — آدم از اشتباهاتش درس میگیره.
لازم نیست در امتحان حتماً از ضربالمثل استفاده کنی. مهمتر اینه که بتونی منظور جملهها رو بفهمی و در صورت نیاز، ایدهات رو با زبان ساده و درست بیان کنی. اگر یک ضربالمثل رو دقیق نمیدونی، استفاده نکردن از اون بهتر از بهکار بردن اشتباهشه.
جمعبندی
ضربالمثلهای آلمانی بخش جالبی از زبان روزمره هستن و بهت کمک میکنن منظور افراد رو بهتر بفهمی و طبیعیتر صحبت کنی. عبارتهایی مثل Übung macht den Meister، Wo ein Wille ist, ist auch ein Weg و Besser spät als nie هم معنی روشنی دارن و هم در موقعیتهای مختلف قابل استفادهان.
برای یادگیری بهتر، اول از جملههای ساده شروع کن، معنی واقعی هر عبارت رو درک کن و بعد اون رو در مثالهای کوتاه به کار ببر. لازم نیست همه ضربالمثلها رو یکباره حفظ کنی؛ اگر چند عبارت رو درست و در موقعیت مناسب استفاده کنی، از حفظ کردن تعداد زیادی جمله بدون درک کاربردشون نتیجه بهتری میگیری. برای یادگیری اصولی زبان آلمانی و آماده شدن برای مهاجرت، تحصیل یا کار در آلمان، میتونین صفحه کلاس آنلاین آلمانی با مدرک معتبر رو ببینین.
سوالات متداول
۱. ضربالمثل به آلمانی چی میشه؟
ضربالمثل در آلمانی das Sprichwort گفته میشه و شکل جمع اون die Sprichwörter هست.
۲. معروفترین ضربالمثل آلمانی کدومه؟
عبارتهایی مثل Übung macht den Meister، Aller Anfang ist schwer و Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm از ضربالمثلهای شناختهشده آلمانی هستن. میزان آشنایی با هرکدوم ممکنه بسته به موقعیت و منطقه متفاوت باشه.
۳. آیا ضربالمثلهای آلمانی با ضربالمثلهای فارسی فرق دارن؟
بله، گاهی تصویر و کلمههایی که در ضربالمثل استفاده میشن متفاوتن، اما مفهوم اونها به هم نزدیکه. برای مثال، Ohne Fleiß kein Preis به ضربالمثل فارسی «نابرده رنج، گنج میسر نمیشود» نزدیکه. در بعضی موارد هم معادل دقیق و کاملاً یکسانی وجود نداره.
۴. تفاوت Sprichwort و Redewendung چیه؟
Sprichwort معمولاً جملهای کامل با یک پیام عمومی یا پند مشخصه. اما Redewendung به اصطلاح یا ترکیبی گفته میشه که در جمله به کار میره و معنی اون همیشه از ترجمه کلمهبهکلمه مشخص نیست.
۵. چطور میتونم ضربالمثلهای آلمانی رو سریعتر یاد بگیرم؟
بهتره روزانه چند عبارت انتخاب کنی، معنی واقعی اونها رو یاد بگیری و برای هرکدوم یک مثال بسازی. مرور منظم و شنیدن این عبارتها در مکالمههای واقعی، از حفظ کردن صرف فهرستها مؤثرتره.
منابع
